پيشگيرى از اعتياد نوجوانان و جوانان
پيشگيرى از اعتياد نوجوانان و جوانان
گذر از مسير برزخ عمر
نتايج چند تحقيق را ملاحظه بفرماييد:
1) بالاترين رقم سنى معتادان در ايران را افراد27 – 21ساله تشكيل مى دهند.
2) افرادى كه به انواع مواد مخدر اعتياد پيدا كرده اند، اغلب اولين تجربه شان را به صورت تفريحى و در دوران نوجوانى كسب كرده بودند.
3) تشخيص رفتارهاى آشكار دوره نوجوانى از رفتارهاى ناشى از مصرف مواد مخدر دشوار است.
4) نوجوانانى كه از بودن در خانواده شان احساس رضايت داشته اند و روابط صميمى بين اعضاى خانواده وجود داشته است، كمتر به دنبال سيگار، الكل و انواع مخدرها بوده اند.
يكى از مشكلات عمده اى كه نسل جوان جامعه با آن رو به روست، خطر اعتياد و گرايش به مصرف مواد مخدر است. از آن جا كه مصرف اين گونه مواد (انواع سيگارها، قرص ها، مخدرها و... ) در بين جوانان و نوجوانان رو به افزايش است، وظيفه والدين، مربيان و ساير نهادهاى اجتماعى براى آگاه ساختن قشر جوان از عواقب مصرف مواد مخدر به مراتب سنگين تر از قبل مى شود. آمار نشان مى دهد بالاترين رقم سنى معتادان در ايران را افراد ۲۷- ۲۱ساله تشكيل مى دهند. با توجه به اين موضوع، والدين و مربيان بايد سعى كنند با استفاده از روش ها و آموزش هاى لازم، بچه ها را از همان دوران كودكى و پيش نوجوانى با آثار زيان بار مصرف اين گونه مواد و اثرات و پيامدهاى ناشى از آن بر جسم و روان شان مطلع سازند.
هر اندازه كه تأثير دوستان و همسالان جوان بر او زياد شود، نقش والدين و راهنمايانش براى هدايت او كم رنگ تر خواهد شد. هر اندازه والدين، جوان را به حال خود واگذارند، او را در برابر محيط و اجتماع آسيب پذيرتر ساخته اند و بعدها براى اين تسليم بايد بهاى سنگين ترى بپردازند. والدين بايد با درك تأثير همسالان بر فرزندشان آنان را براى مقابله با فشارها و تحريكات موجود آماده كنند.
اغلب جوانان با گذر از دوران بلوغ و نوجوانى دچار تغييرات جسمى- روانى گوناگونى مى شوند كه تأثيرات زيادى بر رفتارها و عكس العمل هاى هيجانى آنها نسبت به اطرافيان مى گذارد. احساس نارضايتى، عصبانيت، بى حوصلگى، مخالفت، مبارزه جويى، عدم همكارى، بى اعتنايى و عيب جويى از جمله بدخلقى هايى است كه زندگى نوجوانان را دشوارتر از پيش مى كند. در مواردى اين ويژگى هاى رفتارى- اخلاقى ِ نوجوانان به گونه اى است كه آنان را شديداً مستعد آلوده شدن به انواع كجروى ها و آسيب هاى اجتماعى مى كند. اين نوجوانان ارزش ها و معيارهاى اخلاقى والدين شان را كمتر مى پذيرند و بيشتر درصدد يافتن استقلال و اثبات خويشتن اند.
عوامل مؤثر در اعتياد جوانان
تحقيقات نشان مى دهند، افرادى كه به انواع مواد مخدر اعتياد پيدا كرده اند، اغلب اولين تجربه شان را به صورت تفريحى و در دوران نوجوانى كسب كرده بودند و به تدريج اعتياد آنان، از حالت تفريح خارج شده و با تكرار و زياد شدن ميزان مصرف، معتاد شده اند. از آن جايى كه مصرف مواد مخدر هميشه رو به افزايش است، نوجوان نيز ابتدا با مقدارى كم شروع مى كند و چون با گذشت زمان، مقدار كم اوليه نياز جسمى او را تأمين نمى كند، مجبور مى شود يا مقدار مصرف را افزايش دهد و يا فاصله زمانى مصرف را كوتاه تر كند كه در نهايت منجر به وابستگى شديد او به مواد و اعتياد او مى شود. در نظر داشته باشيد، رهايى از تجربيات منفى مكرر بسيار دشوار و طاقت فرسا است. گروهى ديگر از جوانان و نوجوانانى كه شروع به مصرف مواد مخدر مى كنند، اظهار مى دارند كه براى فرار از مشكلات و مسائل زندگى روزمره و داشتن احساسى بهتر از احساس فعلى شان دست به اين كار زده اند. به طور كلى، عوامل متعددى موجب اعتياد جوانان مى شوند كه مهمترين آنها عبارت اند از:
1) زمينه هاى خانوادگى:
الگوهاى نامناسب رفتارى اطرافيان منجر به تقليد كوركورانه نوجوانان از آنان مى شود.سيگار كشيدن، نوشيدن الكل، اعتياد به مواد مخدر و ساير كجروى هاى اخلاقى در خانواده موجب بدآموزى و زمينه سازى براى شروع انحرافات و آسيب هاى اجتماعى در بچه ها (اعم از كودك و نوجوان) مى شود. در چنين خانواده هايى نوجوانان به جاى اين كه به فكر انجام فعاليت هاى مثبت و سازنده باشند، مدام درصدد يافتن راه هايى براى مقابله با آثار اين بحران ها هستند و در بدترين شرايط نيز خود درگير آن مى شوند.
2) فقر مادى خانواده:
به رغم اين كه بين فقر مادى و اعتياد به مواد مخدر هيچ ارتباطى وجود ندارد، ولى فقر عامل مهمى در معتاد شدن جوانان جامعه است، زيرا به دليل تنگدستي و ندارى امكان دسترسى به بسيارى از امكانات آموزشى را از دست مى دهند و هيچ تخصص و حرفه اى پيشه نمى كنند و در نتيجه در بازار كار سهم عمده اى ندارند. همين امر موجب كشيده شدن گروهى از جوانان به سمت و سوى فروش مواد مخدر و امكان استفاده از آن قرار مى گيرند.
3) عدم آگاهى و كم سوادى:
افرادى كه از سواد و تحصيلات كمترى برخوردارند، آسيب پذيرتر از افرادى هستند كه نسبت به مضرات و تأثيرات سوء مواد مخدر آگاهى دارند. هر چند نمى توان ميزان تحصيلات افراد را عاملى براى مصرف اين گونه مواد دانست، اما تحقيقات بسيارى نشان مى دهند كه هرچه سواد و ميزان تحصيلات قشر جوان بالاتر باشد، كمتر به اعتياد و استفاده از مواد روى مى آورند. براساس آمار ۶۶ درصد افراد معتاد، سوادى در سطح ابتدايى و كمى نيز در سطح متوسطه داشته اند.
هر اندازه والدين، جوان را به حال خود واگذارند، او را در برابر محيط و اجتماع آسيب پذيرتر ساخته اند و بعدها براى اين تسليم بايد بهاى سنگين ترى بپردازند
4) اختلافات خانوادگى:
آمارها نشان مى دهند، نوجوانانى كه والدين شان دچار مشكلات و مسائل اخلاقى- رفتارى هستند، بيشتر در معرض خطر اعتياد و مصرف مواد مخدر هستند. مشكلات رفتارى خانوادگى منجر به عدم امنيت و فشار روانى بر جوانان و نوجوانان مى شود و آنان را از محيط امن خانواده دور مى سازد. همين امر موجب ارتباط بيشتر او با دوستان و گاه افراد مسئله دارى مى شود كه زمينه ساز بسيارى از مسائل اجتماعى بعدى مى شوند.
5) خصوصيات و ويژگى هاى جوانان و نوجوانان:
در خيلى از موارد مشاهده مى شود، نوجوانان و جوانانى كه مضطرب، پريشان، افسرده و منزوى هستند، مرتب دچار شكست هاى گوناگون تحصيلى- اجتماعى مى شوند و عزت نفس ، خويشتن دارى و اعتماد به نفس شان را از دست مى دهند و به سيگار، الكل، مواد مخدر و... به عنوان مفرّى براى رهايى از اين مشكلات روى مى آورند.
6) فشار دوستان و همسالان:
گروهى از نوجوانان به دليل سازگارى با دوستان و همسالان شان و يك رنگ شدن با آنها چنان موجوديت فردى- خانوادگى خود را فراموش مى كنند كه در برابر هر تقاضايى سر تسليم فرود مى آورند. هر چه روابط بين والدين و فرزندان نوجوان شان كاهش يابد، ارزش همسالان و روابط گروهى براى آنان بيشتر مى شود.
منبع :
مشكلات نوجوانى و جوانى، تأليف ابوالقاسم اكبرى
آسيب شناسى كجروى هاى اجتماعى، تأليف دكتر محمد حسين فرجاد

از آنجا که عامل بسیاری از جدایی ها نداشتن اطلاعات کامل از زندگی و روابط متقابل همسران می باشد بر آن شدم که دانسته های خویش را در این تارنما به اشتراک پارسیان عزیز تشنه این مطالب قرار دهم. در این وبلاگ می توانید اطلاعاتی را که در زندگی زناشویی لازمه یک رابطه سالم با همسر و فرزندان است بیابید . امیدوارم نقشی کوچک در پایداری و استحکام خانواده ها و راهنمای راه جوانان در ازدواج باشد .